Tag Archives: генеалагічныя крыніцы

Самыя папулярныя прозвішчы Беларусі: Маліноўскі

Па дадзеных кніг «Памяць», дзе прадстаўлены ў тым ліку звесткі па генеалогіі Беларусі за 1930-1940-я гады, прозвішча Маліноўскі на той час дакладна было прадстаўлена ў 74 раёнах са 118. Гэтая акалічнасць дазваляе лічыць яго адным з распаўсюджаных прозвішчаў у межах Беларусі.

Вокладка апублікаваных успамінаў М. Маліноўскага

Па колькасці населеных пунктаў, жыхарамі якіх з’яўляліся адзначаныя ў кнігах «Памяць» Маліноўскія, першае месца займае Верхнядзвінскі раён Віцебскай вобласці. Прозвішча Маліноўскі адзначана тут па 16-ці населеных пунктах: Балоціна, Барадуліна, Вышнарава, Грулёва, Іванцова, Казлоўшчына, Мушына, Мядзведзі, Нямыцькі, Палыкаўшчына, Росіца, Сінічына. Другое месца падзяляюць Вілейскі і Капыльскі раён, дзе месцамі пражывання Маліноўскіх адзначана па 10 населеных пунктаў. На трэцім месцы Асіповіцкі, Маладзечанскі і Нараўлянскі раёны – па 8 населеных пунктаў. Безумоўна, прозвішча сустракалася таксама на заходніх абшарах Беларусі (Гродзенскі, Зэльвенскі, Маларыцкі раёны) і на ўсходнім узмежжы (Кармянскі, Краснапольскі, Лёзненскі, Чачэрскі раёны).

Такая шырокая геаграфія вынікае з дзьвюх асноўных прычын: 1) з прыналежнасці большай часткі Маліноўскіх да мабільнага шляхецкага стану; 2) з папулярнасці ў XVIII стагоддзі прозвішчаў польскай фамільнаўтваральнай традыцыі, якія маглі засвойваць прамежкавыя катэгорыі насельніцтва і нават прыгонныя сяляне, у былым Маліны ці Маліновічы.

У 1830-я гады шляхецкія роды Маліноўскіх былі вядомыя ў Бабруйскім, Барысаўскім, Вілейскім, Дзісненскім, Мінскім, Слуцкім паветах толькі адной Мінскай губерні. Пры гэтым чыншавая шляхта пераважала.

Безумоўна, не ўсе Маліноўскія былі зацверджаныя ў дваранстве Расійскай імперыі, а таму мусілі папоўніць у першай палове ХІХ стагоддзя катэгорыі аднадворцаў і мяшчан. Пасля скасавання аднадворчага стану ў 1864 годзе выбар тычыўся мяшчанскіх і сялянскіх таварыстваў. Так, у 1877 годзе 50-гадовы Людвік Маліноўскі, аднадворац з Вілейскага павета, быў залічаны ў сяляне сяла Косіна Юр’еўскай воласці Барысаўскага павета. Аднак большасць Маліноўскіх рабілі выбар наконт мяшчанскага таварыства. Так, у парэформенны час статус мінскіх мяшчан набылі Маліноўскія з фальварка Асмолава Лагойскай воласці і засценка Высокае Ляда Смалявіцкай воласці Барысаўскага павета, Маліноўскія з маёнтка Ляды Ігуменскага павета і мястэчка Астрашыцкі Гарадок Мінскага павета. Да «некарэнных мяшчан горада Магілёў» у 1900 годзе далучылі пазашлюбных Сімеона і Паўла Маліноўскіх.

Аднак сам «шляхетны характар» прозвішча не сведчыць аб тым, што яго носьбіты не маглі быць у ліку прыгонных сялян. Так, у 1854 годзе ў мястэчку Астроўна Сенненскага павета Магілёўскай губерні браў шлюб у мясцовым касцёле 22-гадовы Ян сын Марка Маліноўскі, адзначаны як «звольнены з сялян» ураджэнец Віцебскай парафіі (такі адвольны рускі пераклад польскага выразу аб вызваленні з прыгоннай залежнасці). Праваслаўныя сяляне Маліноўскія ў 1860 годзе пражывалі ў сяле Засулле Мінскага павета.

Дарэвалюцыйных носьбітаў прозвішча Маліноўскі нельга лічыць выключна адэптамі каталіцтва, хаця каталікоў сярод іх сапраўды была значная колькасць, на што паўплываў яшчэ перыяд Рэчы Паспалітай. Тады сярод Маліноўскіх складана было знайсці некаталіка, але такія знаходзіліся. Так, 40-гадовы Стэфан Маліноўскі з вёскі Невашоўшчына на Наваградчыне у 1763 годзе разам з сям’ёй належыў да парафіян Навагрудскай Свята-Янаўскай грэка-каталіцкай (уніяцкай) парафіі. У перыяд Расійскай імперыі частка Маліноўскіх як па сваёй волі, так і без яе былі пераведзены з каталіцтва і ўніяцтва ў праваслаўе. Так, калі мы звернем увагу на матэрыялы перапісу гаспадарак Дрысенскага р-на (цяпер Верхнядзвінскі р-н) за 1925 год, то ўбачым за Маліноўскімі з вёсак Барадуліна, Казлоўшчына, Палыкаўшчына, Мядзведзі, Сінічына Каркалецкага с/с выключна праваслаўныя імёны і імёны па бацьку (Васіль Раманавіч Маліноўскі з Барадуліна, Ціхан Сяргеевіч Маліноўскі з Казлоўшчыны, Нічыпар Антонавіч Маліноўскі з Сінічына).

Не ўсе Маліноўскія былі беларусамі або апалячанымі беларусамі. Носьбіты гэтага прозвішча маглі патрапляць у Беларусь і з-за яе этнічных межаў. Так, гісторык, архівіст, бібліёграф Мікалай Маліноўскі (1799-1865) (на малюнку), які большую частку жыцця пражыў у Вільні, паходзіў з Махноўкі Брацлаўскага павета Падольскай губерні (цяпер Вінніцкая вобласць Украіны). З мяшчан горада Білгарай Люблінскай губерні быў Канстанцін Станіслававіч Маліноўскі, упраўляючы маёнтка Целякова Ігуменскага павета, у пачатку ХХ ст.

Этымалогію прозвішча ў цэлым варта звязваць з назвай населенага пункта – Малінава, Маліны, Малінаўка, адкуль маглі паходзіць яго носьбіты.

Падрыхтаваў Вадзім Урублеўскі,

19.11.2019

Самыя папулярныя прозвішчы ў Беларусі: Іваноў

Па афіцыйных сведчаннях, самым распаўсюджаным у Беларусі з’яўляецца прозвішча Іваноў. У маім жыцці гэта сапраўды знайшло сваё адасабленне. У школе я вучыўся разам з разумным Мішам Івановым, ва універсітэце маім аднакурснікам быў харызматычны Лёша Іваноў, маёй выкладчыцай там жа была абаяльная Вольга Іванова, маёй калегай па працы была і з’яўляецца інтэлігентная Людміла Сяргееўна Іванова.  І ўсе гэтыя людзі ніяк не звязаны паміж сабой крэўнымі ці сваяцкімі сувязямі.

Continue reading Самыя папулярныя прозвішчы ў Беларусі: Іваноў

“Адзінадушнасць незнаёмых людзей вельмі мяне матывавала”. Сакрэты напісання кнігі-мемарыялу і філасофія генеалогіі ад Алены Кароўчанка

Ужо год як пабачыла свет нашумелая кніга “Ігуменская шляхта ў Сібіры” пра лёсы сем’яў беларускай шляхты, высланай пасля паўстання 1863-1864 гадоў з ваколіцы Суцін Ігуменскага павета ў Сібір. Прапануем вашай увазе роздумы яе аўтара – Алены Валер’еўны Кароўчанка, самай вядомай на дадзены момант жанчыны-генеалога ў Беларусі.

 Прэзентацыя кнігі ў галерэі (12.12.2018)

 

 

 

 

 

 

 

Continue reading “Адзінадушнасць незнаёмых людзей вельмі мяне матывавала”. Сакрэты напісання кнігі-мемарыялу і філасофія генеалогіі ад Алены Кароўчанка

Водгук выпускніцы Школы практычнай генеалогіі Таццяны Станкевіч (выпуск 2015 году).

Генеалагічны пошук я распачала ў 19 гадоў, калі натхнілася выступам на журфаку БДУ філолага-антрапаніміста Леаніда Акаловіча, які расказваў пра паходжанні прозвішчаў.

Пачала запісваць сямейныя гісторыі, успаміны родных, рабіла копіі старых фотаздымкаў з архіву родзічаў, склала родавыя дрэвы на шэсць пакаленняў па трох лініях.

zqdLCuCo2sA

 

 

Continue reading Водгук выпускніцы Школы практычнай генеалогіі Таццяны Станкевіч (выпуск 2015 году).

Абвестка сустрэчы гуртка “Радавод”: генеалогія беларускага роду мяшчан-старавераў і сялянскі радавод з Аршанскага павета на пасяджэнні 14 мая 2019.

14 мая 2019 г. (аўторак) на гiстарычным факультэце БДУ плануецца чарговае пасяджэнне ГДГ “РАДАВОД” (генеалагічныя даследаванні, гiсторыя сям’і, вывучэнне ўласнага радаводу).

У праграме пасяджэння плануецца:

Starovery

  Continue reading Абвестка сустрэчы гуртка “Радавод”: генеалогія беларускага роду мяшчан-старавераў і сялянскі радавод з Аршанскага павета на пасяджэнні 14 мая 2019.

Навукова-практычны семінар “КРЫНІЦЫ ПА ГЕНЕАЛОГІІ Ў БЕЛАРУСКІХ АРХІВАХ І БІБЛІЯТЭКАХ” адбудзецца ў Нацыянальнай бібліятэцы 27 сакавіка 2019 г.

 

Арганізатары:

Нацыянальная бібліятэка Беларусі, НДА кнігазнаўства;

Нацыянальны гістарычны архіў Беларусі;

Дата: 27.03.2019

Час: 16.00-18.00

Месца правядзення: зала адукацыйных тэхналогій (з паверх, пам. 346)

Семінар-міні-абвестка (27.03)

 

 

 

 

 

 

Continue reading Навукова-практычны семінар “КРЫНІЦЫ ПА ГЕНЕАЛОГІІ Ў БЕЛАРУСКІХ АРХІВАХ І БІБЛІЯТЭКАХ” адбудзецца ў Нацыянальнай бібліятэцы 27 сакавіка 2019 г.