Вітальнае слова

Дадзены генеалагічны партал створаны ў снежні 2013 — сакавіку 2014 г. па ініцыятыве згуртавання – гурток даследчыкаў генеалогіі “Радавод” пры гістфаку БДУ – у асветніцкіх і навуковых мэтах, а менавіта накіраваны на паляпшэнне метадычных навыкаў у пошуках сваіх каранёў, павышэнне генеалагічнай культуры і гістарычнай свядомасці аўдыторыі. Галоўныя ініцыятары стварэння парталу — гісторык-архівіст Вадзім Урублеўскі і праграміст Юрый Адамовіч.

Напрацягу пяці год партал асвятляў асноўныя падзеі на генеалагічным і калягенеалагічным полі Беларусі, на ім размяшчаліся інтэрв’ю знаных спецыялістаў у сферы генеалагічных даследаваннях, архіўнага пошуку, некрапалістычнага апісання і г.д.

У сувязі з адсутнасцю ўсялякай падтрымкі з боку непасрэднага кіраўніцтва, у ліпені 2019 г. намеснік старшыні аб’яднання Вадзім Урублеўскі перавёў сайт на баланс Школы практычнай генеалогіі — дабрачыннага асветніцкага праекту, які функцыянуе пры праваслаўным прыходзе Свяціцеля Мікалая, архіепіскапа Японскага, у горадзе Мінску.

Сайт працягне сваю дзейнасць па акрэсленых напрамках і далей. Чакаем Вашых тэматычных зваротаў, лагічных пытанняў, канструктыўных прапаноў і, канешне, тэкстаў для публікацыі!

З павагай, рэдакцыя сайта.

Звесткі аб стратах мірнага насельніцтва на тэрыторыі акупаванай Беларусі ў 1941-1944 гг. (у матэрыялах Дзяржаўнага архіва Расійскай Федэрацыі)

Адным з дастаткова пашыраных пытанняў, якія задаюцца даследчыкамі уласнай сямейнай гісторыі, з’яўляецца пытанне пошуку інфармацыі аб растраляных і вывезеных з Беларусі ў акупацыю. Дзе шукаць такія звесткі?

Безумоўна, такая інфармацыя не магла не цікавіць савецкую ўладу, якая ў ліпені 1944 года пачала займаць тэрыторыю Беларусі, вызваленую ад захопнікаў. У кожным з вызваленых раёнаў складаліся “камісіі па ўстанаўленні і расследаванні злачынстваў, здзейсненых нямецка-фашысцімі акупантамі”. Як правіла, у іх склад уваходзілі: старшыня або намеснік старшыні райвыканкама, члены мясцовых камітэта РККП(б)Б, камітэта РКВЛКСМ, аддзялення НКУС, Народнага суда і органаў здравааховы.

Ілюстрацыя (ГАРФ. Р7021-84-11)
Continue reading Звесткі аб стратах мірнага насельніцтва на тэрыторыі акупаванай Беларусі ў 1941-1944 гг. (у матэрыялах Дзяржаўнага архіва Расійскай Федэрацыі)

Перапісы 1925 і 1926 гадоў з Нацыянальнага архіва Рэспублікі Беларусі: асаблівасці складання і выкарыстання

Большасць з нас, хто зацікавіўся сваім радаводам, пачынаў ці пачынае свае даследчыцкія клопаты з перыяда нараджэння бабуль і дзядуль, або прабабуль і прадзядуль. Як правіла, такім перыядам з’яўляецца міжваенны час з 1918 па 1939 гг. Часта атрымаліваецца так, што пра бацькоў людзей, якія нарадзіліся ў гэты час, мы ведаем яшчэ менш, а таму маем надзею на інтэрнет-рэсурсы , а таксама на захаваныя архіўныя крыніцы.

З ліку архіўных крыніц, перадусім, увагу прыцягваюць нашумелыя метрычныя кнігі, якія вяліся ў акрэслены прамежак часу толькі там, дзе не было савецкіх органаў улады (легальна толькі ў межах Заходняй Беларусі), а таксама матэрыялы архіваў органаў ЗАГС, якія захаваліся па прычыне ваенных падзей 1941-1945 гг. слаба і нераўнамерна, ды і доступ да іх ускладнены па шэрагу прычын.

Continue reading Перапісы 1925 і 1926 гадоў з Нацыянальнага архіва Рэспублікі Беларусі: асаблівасці складання і выкарыстання

Сустрэча валанцёрскай групы па індэксацыі вопісаў НГАБ з генеалагічным таварыствам “Вытокі” адбылася ў гор. Бабруйск (20-21.08.2021)

На сённяшні момант працягваецца праца па індэксацыі фондаў Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі, якую з кастрычніка 2020 года праводзяць ўдзельнікі валанцёрскага праекта пад кіраўніцтвам вядомага беларускага генеалога Алены Кароўчанка. Калектыў валанцёраў складае больш за 150 чалавек з розных краін і кантынентаў. Праведзена індэксацыя каля 300 тыс. спраў архіва, зараз праверку набранага матэрыялу вядуць карэктары. Спадзяемся, што ў хуткім часе база дадзеных будзе даступна не толькі для валанцёраў, але і для ўсіх жадаючых даведацца больш пра каштоўныя матэрыялы, што захоўваюцца ў архіве і, магчыма, знайсці звесткі пра сваіх продкаў.

Але ўдзельнікі валанцёрскага руху вырашылі не абмяжоўвацца толькі індэксацыяй фондаў архіва. За гэты час праведзена некалькі сустрэч для абмеркавання надзённых пытанняў і праблем, валанцёры наведалі з экскурсіямі Нацыянальны гістарычны архіў Беларусі, Нацыянальны архіў Рэспублікі Беларусь, Літаратурны музей Максіма Багдановіча ў Мінску і мемарыяльны музей паэта “Фальварак Ракуцёўшчына” ў вёсцы Ракуцёўшчына ў Маладзечанскім раёне.

Фота аўтара
Continue reading Сустрэча валанцёрскай групы па індэксацыі вопісаў НГАБ з генеалагічным таварыствам “Вытокі” адбылася ў гор. Бабруйск (20-21.08.2021)

Сямейна-родавыя паданні: аналітычны погляд на праблему памяці

Практычна кожная сучасная беларуская сям’я мае прыкмету сваёй лучнасці з папярэднімі пакаленнямі калі не ў выглядзе сямейнага архіву, то ў выглядзе памяці аб продках, іх паходжанні, самаідэнтычнасці, прафесійнай занятасці. Вусны наратыў пры адсутнасці або адмаўленні дакументальнай базы з’яўляецца даволі суб’ектыўнай, а таму аднабокай крыніцай інфармацыі аб мінулым. Сямейная вусная памяць нясе на сабе людскія скажэнні, бо нараджаецца не ў нетрах свядомасці нейкага канкрэтнага чалавека, а народжана калектыўным уяўленнем у працэсе яго часавай дэфармацыі. Па гэтай прычыне важна разумець, што не ўсё тое, што дайшло да нас праз перадачу перададзенага з’яўляецца быллю, рэчаіснай праўдай, якая мела месца быць.

Ілюстрацыя з сайта jewishboston.com
Continue reading Сямейна-родавыя паданні: аналітычны погляд на праблему памяці

Школа практычнай генеалогіі ў верасні пачынае IX сезон (абвестка)

У верасні 2021 г. працягне сваю дзейнасць Школа практычнай генеалогии (ШПГ) пры прыходзе ў памяць свяціцеля Мікалая, епіскапа і асветніка Японіі, створаная ў мэтах генеалагічнай асветы. Асноўнае кола пытанняў, якім надаецца ўвага, зводзіцца да наступных тэм: практычны пошук інфармацыі аб продках, паглыбленне ў культурна-гістарычны кантэкст, выхаванне дзяцей на падмурку сямейна-родавых каштоўнасцяў.

Вяселле латышскіх каланістаў. Аршанскі павет Магілёўскай губ. 1920-я гг. (з асабістага архіва аўтара)
Continue reading Школа практычнай генеалогіі ў верасні пачынае IX сезон (абвестка)

Досвед даследавання сялянскай генеалогіі па Аршанскім павеце Магілёўскай губерні (на прыкладзе радаводу Уладзіміра Караткевіча па лініі бацькі)

Стан развіцця кожнай гістарычнай дысцыпліны можа быць ацэнены ў тым ліку з пазіцыі прысутнасці ў яе гістарыяграфіі даследаванняў, якія шчыльна звязаны з іншымі напрамкамі сацыягуманітарнай скіраванасці і відамі мастацтва, напрыклад, з літаратурай. З гэтай прычыны генеалогія насельніцтва Беларусі як раней, так і цяпер, мае патрэбу ў даследаваннях радаводаў асабліва знакавых культурных дзеячаў нацыянальнага маштабу, адным з якіх, безумоўна, з’яўляецца Уладзімір Сямёнавіч Караткевіч (1930–1984) – паэт, празаік, драматург, публіцыст, перакладчык, сцэнарыст, класік беларускай літаратуры.

Уладзімір Караткевіч
Continue reading Досвед даследавання сялянскай генеалогіі па Аршанскім павеце Магілёўскай губерні (на прыкладзе радаводу Уладзіміра Караткевіча па лініі бацькі)

Генеалагічныя аб’яднанні іншых краін: Ірландыя

Разважаючы аб перспектывах развіцця генеалогіі ў Беларусі ў сферы грамадскага жыцця варта звярнуцца да вопыту асобных еўрапейскіх краін. Звернем увагу на Зялёную выспу – Рэспубліку Ірландыя, пяціміллённую дзяржаву, размешчаную на 70 тысячах км2 . Сетка ўстаноў генеалагічнага профілю ў Ірландыі пачала набываць свой сённяшні выгляд у пачатку 1990-х гадоў, чаму паспрыяла рэфармаванне архіўнай галіны, а менавіта стварэнне ў 1988 годзе Нацыяльнага архіва Ірландыі, шляхам аб’яднання Дзяржаўнага папяровага ўпраўлення і Дзяржаўнага архіўнага ўпраўлення Ірландыі.

Тытул сайта Нацыянальнага архіва Ірландыі
Continue reading Генеалагічныя аб’яднанні іншых краін: Ірландыя

Памяці Яўгена Анішчанкі (25.10.1955 – 16.05.2021)

Раніцай 16 траўня ва ўзросце 65 гадоў ад covid-19 памёр гісторык, генеалог, публіцыст, выкладчык Яўген Канстанцінавіч Анішчанка.

Яўген Канстанцінавіч Анішчанка (фота з сайта vkl.by)
Continue reading Памяці Яўгена Анішчанкі (25.10.1955 – 16.05.2021)

Трэці супольны семінар па генеалогіі з удзелам Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі і Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі адбыўся 27 красавіка 2021 г. Тэмай сталі прозвішчы і імёны

27 красавіка 2021 г. адбыўся трэці супольны семінар Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі (НББ) і Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі (НГАБ), прысвечаны праблемам генеалогіі, крыніцазнаўства і іншых напрамкаў, звязаных са стварэннем карціны сямейнай генеалогіі. 

На гэты раз увага прысутных зводзілася да раскрыцця тэмы «Імёны, прозвішчы, мянушкі: што гавораць генеалагічныя крыніцы?». Антрапанімічны складнік сустрэчы невыпадковы, бо запаляе і задае тон на пачатковым этапе даследавання свайго радаводу. 

Continue reading Трэці супольны семінар па генеалогіі з удзелам Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі і Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі адбыўся 27 красавіка 2021 г. Тэмай сталі прозвішчы і імёны

У Нацыянальным гістарычным архіве Беларусі 19 красавіка 2021 года адбылася сустрэча актыву валанцёрскай групы па індэксацыі вопісаў з кіраўніцтвам установы

19 красавіка 2021 г. у НГАБ упершыню адбылася сустрэча валанцёрскай групы, створанай у кастрычніку 2020 г., з кіраўніцтвам установы – дырэктарам Дзмітрыем Уладзіміравічам Яцэвічам і намеснікам дырэктара па навуковай працы Дзянісам Васільевічам Лісейчыкавым. Удзел у сустрэчы прынялі 16 валанцёраў на чале з кіраўніком ініцыятывы Аленай Валер’еўнай Кароўчанка (усяго група складаецца са 138 чалавек, што працуюць над наборам вопісаў у розных частках свету). Запрошанымі на сустрэчу былі кіраўніца аддзела інфармацыйна-пошукавых сістэм Марына Тарасаўна Скіданава, в.а. кіраўніка аддзела аўтаматызаваных архіўных тэхналогій Аліна Антонаўна Шкарына, кіраўніца аддзела інфармацыі і выкарыстання дакументаў Вольга Уладзіміраўна Чарвінская.

Сустрэча ў НГАБ (слова Д.У. Яцэвіча) (фота Вадзіма Урублеўскага)
Continue reading У Нацыянальным гістарычным архіве Беларусі 19 красавіка 2021 года адбылася сустрэча актыву валанцёрскай групы па індэксацыі вопісаў з кіраўніцтвам установы