Вітальнае слова

Дадзены генеалагічны партал створаны па ініцыятыве грамадскага аб’яднання – гурток даследчыкаў генеалогіі “Радавод” пры гістфаку БДУ – у асветніцкіх і навуковых мэтах, а менавіта накіраваны на паляпшэнне метадычных навыкаў у пошуках сваіх каранёў, павышэнне генеалагічнай культуры і гістарычнай свядомасці аўдыторыі.

Агульная інфармацыя пра гурток

Чытаць далей



Пасяджэнне ГДГ Радавод на тэму “Радаводы беларускіх літаратараў”

19 мая 2017 г. на гістарычным факультэце БДУ адбылося чарговае пасяджэнне ГДГ “Радавод”. Гасцямі аб’яднання выступілі выкладчыкі гістарычнага факультэта БДУ кандыдаты гістарычных навук Ігар Міхайлавіч Аўласенка (на фота злева) і Віктар Адамавіч Кахновіч (на фота справа).

Выступ Ігара Аўласенка, які і вызначыў тэму сустрэчы, прысвячаўся асвятленню асобных генеалогій беларускіх пісьменнікаў, якімі сталі радаводы Паўла Іванавіча Пруднікава (1911-2000), сына сялян з вёскі Стары Дзедзін Клімавіцкага павета Магілёўскай губерні, дзеда па маці выступоўцы, і Аркадзя Аляксандравіча Куляшова (1914-1978), сына настаўнікаў і жыхароў мястэчка Саматэвічы Чэрыкаўскага павета той жа губерні. Быў праведзены этымалагічны разбор прозвішчаў, згаданы вопыт працы з рэвізскімі сказкамі рэгіёна, акрэслена дваюрадная ступень роднасці пісьменніка Паўла Іванавіча Пруднікава  і паэта Алеся Трахімавіча Пруднікава (1910-1941), адзначаны украінскія і італьянскія карані бацькі Куляшова, шляхецкае паходжанне жонкі пісьменніка Аксаны Шчарбовіч-Вечар, факт яго сваяцтва праз жонку з празаікам Платонам Галавачом (1903-1937) (Аксана даводзілася сястрой яго жонцы Ніне). Значную частку выступлення склаў аповяд пра біяграфію Паўла Іванавіча Пруднікава. Выступленне суправаджалася паказам прэзентацыі.

Няменш цікавым было выступленне Віктара Адамавіча Кахновіча, прысвечанае галоўнай адзінцы генеалагічнага пошуку Нацыянальнага архіўнага фонда – метрычнай кнізе. Аўтар на прыкладзе метрык Плотніцкай Пакроўскай царквы Пінскага павета, да прыходу якой адносіліся яго продкі – жыхары вёсак Бобрык і Церабень – адзначыў асноўныя праблемныя моманты працы са згаданай крыніцай, звязаныя з памылкамі і недакладнасцямі ў падачы звестак пра пол, узрост, веравызнанне, прозвішча і імя народжанага. Як і ў папярэднім выпадку, значная ўвага была нададзена біяграфіі дзеда выступоўцы – Аляксандра Мацвеевіча Кахновіча (1913–1973), пратэстанта-баптыста з вёскі Бобрык.

Наступнае пасяджэнне прызначана на восеньскі перыяд.

19.05.2017106_2613



19 мая 2017 на пасяджэнні ГДГ Радавод плануюцца выступленні выкладчыкаў факультэта — гісторыкаў Ігара Аўласенкі і Віктара Кахновіча

19 мая 2017 г. (пятніца) на гiстарычным факультэце БДУ плануецца чарговае пасяджэнне ГДГ “РАДАВОД” (генеалагічныя даследаванні, гiсторыя сям’і, вывучэнне ўласнага радаводу).

У праграме пасяджэння плануецца:

1. “Радаводы беларускіх літаратараў”, дакладчык — Аўласенка Ігар Міхайлавіч, кандыдат гістарычных навук, выкладчык кафедры гісторыі новага і навейшага часу ГФ БДУ.

2. “Асаблівасці генеалагічных даследаванняў на падставе метрычных кніг праваслаўных прыходаў Пінскага павета”, дакладчык — Кахновіч Віктар Адамавіч, кандыдат гістарычных навук, дацэнт кафедры гісторыі Расіі ГФ БДУ.

 Запрашаем да ўдзелу ўсіх, хто цікавіцца генеалогіяй і ўласным радаводам!

Час і месца пасяджэння: 19 мая 2017 г. (пятніца), 17.40, БДУ, гiстарычны факультэт (вул. Чырвонаармейская, 6), ауд. № 23, другі паверх.

 Калі вы не можаце самі прысутнічаць на пасяджэнні, але падтрымліваеце нашы ініцыятывы, салідарны з намі ў нашай справе, калі ласка, размясціце абвестку на сваіх старонках у сацыяльных сетках Інтэрнэта.

Кантакты: +375293998733 (velcom), slepovron@mail.ru, http://www.facebook.com/radavod, http://vk.com/radavod, http://hist.bsu.by/kafedry/kafedra-istochnikovedeniya/nauchnye-kruzhki.html __________________________________________________________________

metrika



Пасяджэнне ГДГ Радавод на тэму “Генеалогія і генетыка”

27 лютага 2017 г. на гістарычным факультэце БДУ адбылося чарговае пасяджэнне ГДГ “Радавод”, прысвечанае значэнню генетычных дадзеных для даследавання генеалогіі.

Этнагенетык Васіль Сяргеевіч Панкратаў  распавёў пра y-храмасомнае (мужчынскае), мітахандрыяльнае  (жаночае) і аўтасомнае ДНК (агульнае), у т.л. асаблівасці іх аналізу. Выступовец падкрэсліў, што генетыка і культура народаў не залежаць адна ад другой, а геаграфічная дыстанцыя народаў уплывае на іх генетычную блізкасць.  Наяўнасць розных y-храмасом у прадстаўнікоў аднаго прозвішча сведчыць пра рознае паходжанне яго носьбітаў, супадзенне y-храмасом у незалежнасці ад супадзення або несупадзення прозвішчаў сведчыць пра агульнасць паходжання (пры гэтым агульны продак можа пражываць і тысячу год назад у дапісьмовы і дафамільны перыяд).

Даследчык генеалогіі Максім Гацак, выкарыстоўваючы пісьмовыя сведчанні  XVIII – XIX стст. аб паходжанні свайго роду з тэрыторыі Бабруйскага павета Мінскай губерні, правёў даследаванне па ўсіх трох напрамках генетычных пошукаў. Па выніках даследавання y-храмасомнага ДНК выступовец вызначыў, што сям’я Гацакоў магла быць пераселена ў Бабруйскае староства з тэрыторый сучаснай Хмяльніцкай вобласці Украіны, Валыні або Заходняй Беларусі, а таксама з рэгіёна польскага Памор’я. Далейшая праца з пісьмовымі крыніцамі і генетычнымі маркерамі можа даць больш канкрэтны адказ аб рэгіёне паходжання Гацакоў з Бабруйшчыны.

106_1851 106_1852 106_1856

27.02.2017


18126

27 лютага 2017 г. пройдзе пасяджэнне гуртка “Радавод” на тэму “ДНК-аналіз у генеалагічных даследаваннях”

27 лютага 2017 г. (панядзелак) на гiстарычным факультэце БДУ плануецца чарговае пасяджэнне ГДГ “РАДАВОД” (генеалагічныя даследаванні, гiсторыя сям’і, вывучэнне ўласнага радаводу).

Чытаць далей



Лекцыя для навучэнцаў Школы Практычнай генеалогіі ў Нацыянальным гістарычным архіве Беларусі

27 студзеня 2017 г. у Нацыянальным гістарычным архіве Беларусі адбыўся занятак для навучэнцаў Школы Практычнай генеалогіі. У першай частцы Вадзім Валер’евіч Урублеўскі распавёў пра гісторыю архіўнай справы, мінулае і сучаснасць Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі, прадэманстраваў яго выданні, паказаў прыклады асноўных генеалагічных крыніц. У другой частцы Яўген Станіслававіч Глінскі, супрацоўнік аддзела публікацыі дакументаў архіва, распавёў пра вопыт даследавання радаводу сваіх продкаў – вольных людзей з маёнтка Пырашава князя Дамініка Радзівіла, а таксама падзяліўся досведам у справе выяўлення фальсіфікаваных дакументаў.

106_1782

Вадзім Урублеўскі (на пярэднім плане) і Яўген Глінскі (выступае перад слухачамі)

106_1784 106_1789



Крыніцы па генеалогіі (на прыкладзе Лідчыны): выступленне ў Лідскай раённай бібліятэцы (18.01.2017)

18 студзеня 2017 г. у Лідскай раённай бібліятэцы імя Янкі Купалы адбыўся выступ Вадзіма Урублеўскага на тэму “Крыніцы па генеалогіі (на прыкладзе Лідчыны): паводле матэрыялаў Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі”.

Падчас выступлення быў акрэслены агульны парадак даследавання сваіх каранёў, адзначаны асноўныя генеалагічныя крыніцы па рэгіёне дарэвалюцыйнага перыяда, звернута ўвага на месцы іх захавання. Лекцыя суправаджалася дэманстрацыяй прэзентацыі. На мерапрыемстве прысутнічалі прадстаўнікі ўстаноў культуры і асобныя грамадскія актывісты.

Чакаем запрашэнняў з іншых раённых устаноў культуры!

18.01.2017

106_1770


09. Героспіс Глаўдзеляў (1786)
106_1772

 

 


02_

ПРЭЗЕНТАЦЫЯ ДРУГОГА ТОМА ВЫДАННЯ “АШМЯНСКІ КРАЙ” (КСЯНДЗЫ І КАСЦЁЛЫ)

30 лістапада 2016 г. адбылося чарговае пасяджэнне ГДГ “Радавод”, на якім прайшла прэзентацыя 2-га тома серыйнага выдання гісторыка і краязнаўца Васіля Адамавіча Юршы пад назвай “Ашмянскі край”. Калі першы том прысвячаўся спісам ашмянскай шляхты і пакаленным роспісам асобных родаў, то другі том закранае пытанні парафіяльнай гісторыі, прысвечаны гісторыі касцёлаў Ашмянскага дэканата Віленскай рымска-каталіцкай дыяцэзіі, змяшчае звесткі аб яго ксяндзах, якія прымалі важны ўдзел у жыцці сваёй паствы, здзяйсняючы трэбы і праводзячы душпастырскую апеку над насельніцтвам, а на пэўных гістарычных этапах і адасабляючы яго настроі.

Чытаць далей


1280px-ashmiana_catolic_kostel4

30 лістапада 2016 г. (серада) на гiстарычным факультэце БДУ плануецца чарговае пасяджэнне ГДГ “РАДАВОД”

30 лістапада 2016 г. (серада) на гiстарычным факультэце БДУ плануецца чарговае пасяджэнне ГДГ “РАДАВОД” (генеалагічныя даследаванні, гiсторыя сям’і, вывучэнне ўласнага радаводу).

У праграме пасяджэння плануецца:
Прэзентацыя выдання «Ошмянский край: Том 2. Ксендзы и костелы». Выступоўца – Васіль Адамавіч Юрша, даследчык гісторыі і генеалогіі.
Арганізацыйныя моманты: кансультацыя для жадаючых.

Запрашаем да ўдзелу ўсіх, хто цікавіцца генеалогіяй і ўласным радаводам!

Час і месца пасяджэння: 30 лістапада 2016 г., 17.40, БДУ, гiстарычны факультэт (вул. Чырвонаармейская, 6), ауд. № 29, другі паверх.

Калі вы не можаце самі прысутнічаць на пасяджэнні, але падтрымліваеце нашы ініцыятывы, салідарны з намі ў нашай справе, калі ласка, размясціце абвестку на сваіх старонках у сацыяльных сетках Інтэрнэта.

Кантакты:
+375293998733 (velcom),
slepovron@mail.ru,

http://www.facebook.com/radavod,

http://vk.com/radavod,

http://hist.bsu.by/kafedry/kafedra-istochnikovedeniya/nauchnye-kruzhki.html



Хрышчэнне ў сем’ях з рознай канфесійнай прыналежнасцю ў святле заканадаўства Расійскай імперыі

1768, 24 лютага – прыняццё на Варшаўскім сейме Рэчы Паспалітай “Трактату вечнага”, паводле якога ў ліку іншага скасоўваліся дыскрымінацыйныя законы супраць праваслаўных і пратэстантаў і негатыўная тэрміналогія ў дачыненні да іх. У другім артыкуле дзесятага параграфа “Трактат” сцвярджаў аб неабходнасці выхавання ў змешаных сем’ях сыноў у веравызнанні бацькі, а дачок – у веравызнанні маці. Зацверджаны ўказамі Сената Расійскай імперыі 1776 і 1780 гг.

1832, 12 кастрычніка – выданне ўказа Сінода аб абавязковым выхаванні дзяцей са змешаных шлюбаў у пануючым веравызнанні. Дзеці каталікоў і праваслаўных, уніятаў і праваслаўных маглі быць ахрышчаны толькі ў праваслаўі.

1905, 17 красавіка – Маніфест аб умацаванні пачаткаў верацярпімасці. У другім параграфе тычыўся канфесійнай сітуацыі на ўзроўні сям’і. Адзначалася, што пры пераходзе аднаго з дарослых членаў сям’і ў іншую канфесію – яго непаўнагадовыя дзеці мусяць застацца ў ранейшым веравызнанні. Калі абодва сужэнцы пераходзяць у іншае веравызнанне, то разам з імі гэты пераход ажыццяўляюць дзеці, узростам да 14-ці год. Старэйшыя дзеці прымаюць рашэнне самастойна.

Звесткі аб змешаных сем’ях сустракаюцца ў метрычных кнігах і шлюбных вобысках праваслаўных цэркваў. Справы аб міжканфесійных пераходах пасля 17 кастрычніка 1905 разглядаліся ў справаводстве праваслаўных кансісторый, губернскіх праўленняў і, адпаведна, захаваліся ў НГАБ у фондах згаданых дзяржаўных устаноў. З фондаў Расійскага дзяржаўнага гістарычнага архіва цікавасць уяўляюць: Дэпартамент духоўных спраў замежных веравызнанняў МУС (фонд 821), Канцылярыя Сінода (фонд 796).

У дадатку прадстаўлены метрычныя запісы аб шлюбе каталіка Антона Іосіфавіча Судніка з вёскі Гарбаты Ігуменскага пав. і праваслаўнай Стэфаніды Стэфанаўны Лукашэвіч з той жа вёскі 17 траўня 1892 (з пазначэннем узросту), аб хрышчэнні іх сына ў Целякоўскай праваслаўнай царкве 14.02.1894. Таксама змяшчаецца выява Маніфесту 17 красавіка 1905.17.05.1892 (канкр) 14.02.1894 (канкр) Манифест 17.10.1905



Рэкруцкая павіннасць

1705, 20 лютага – імператарскі ўказ аб увядзенні рэкруцкай павіннасці (далей – р.п.). Р.п. – усесаслоўны абавязак пажыццёвай службы ў войску, пазней скасаны для дваран (1762), купцоў, ганаровых грамадзян, каланістаў, інтэлігентаў, духавенства). Асноўнымі саслоўямі, якія пастаўлялі рэкрутаў, у канцы XVIII ст. былі сяляне і мяшчане. У Беларусі ўведзена з падзеламі Рэчы Паспалітай у 1772 і 1793 гг. Тэрмін службы ў 1793 зніжаны да 25 год. Фармальна прызыў ажыццяўляўся з улікам працоўнай сілы кожнай сям’і і закранаў 20-35 гадовых нежанатых мужчын, але ў адносінах да сялян часцей залежыў ад волі памешчыка і яго адміністрацыі (нярэдка ў рэкруты адбывалі жанатыя, або тыя, хто не падыходзіў па ўзросце). У 1766 – 1808 новапрыбылыя ў войска рэкруты навучаліся толькі страявой падрыхтоўцы. З 1808 пачалося навучанне рэкрутаў у рэкруцкіх дэпо на працягу 8-9 месяцаў ружэйным прыёмам, маршыраванню і стральбе па мішэнях. Рэкруты з беларускіх і літоўскіх губерняў накіроўваліся ў смаленскія рэкруцкія дэпо: з Віцебскай і Гродзенскай губ. у Ельнінскае; з Мінскай і Магілёўскай у Рослаўскае. У 1834 тэрмін службы ў войску скараціўся да 20 год, у 1856 – да  15 год, 1860-е гг. – 10 год. Адстаўныя жаўнеры стваралі асобную катэгорыю насельніцтва: мелі права валодаць зямлёй без абавязку выплаты падаткаў, у выпадку непрацаздольнасці атрымлівалі грашовую пенсію, статус падкрэслівалі форма адзення і адсутнасць барады. Пасля адмены прыгоннага права пачаліся працэсы масавай прыпіскі адстаўнікоў да мяшчанскіх упраў у гарадах і сельскіх таварыстваў у сельскай мясцовасці. У 1874 р.п. заменена вайсковай, а тэрмін “рэкрут” словам навабранец. Матэрыялы рэкруцкіх набораў у форме рэкруцкіх спісаў захоўваюцца ў архіўных фондах губернскіх і павятовых рэкруцкіх прысутнасцяў. Пазнакі аб адбыцці ў рэкруты фіксуюцца ў рэвізскіх сказках падатковых станаў. Многія рэвізскія сказкі 1860-1870-я гг. цалкам складаюцца з перапісных лістоў, прысвечаных адстаўным вайскоўцам.Рэкруцкі наборРэкруцкі набор-2